પાવર ઓફ અટોર્ની દ્વારા સેલ ડીડની નોંધણી વિષયક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો : સુપ્રીમ કોર્ટે લાર્જર બેંચ પાસે મોકલ્યો વિવાદ
રજિસ્ટ્રેશન એક્ટના સેક્શન 32 અને 33 અંગે સ્પષ્ટતા આવશ્યક : રાજની તંડન ચુકાદાને લઇ અનિષ્ચિતતા

સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે એક મહત્વપૂર્ણ મામલામાં એ પ્રશ્નને લાર્જર બેંચના વિચાર માટે મોકલ્યો છે કે શું પાવર ઓફ અટોર્ની (PoA) ધારક કોઈ વેચાણ દસ્તાવેજનો “એજેક્યુટન્ટ” બની શકે છે અને નોંધણી માટે તે દસ્તાવેજ રજૂ કરી શકે છે કે નહીં, જેણે રજિસ્ટ્રેશન અધિનિયમ, 1908 (Registration Act, 1908) હેઠળ પાવર ઓફ અટોર્નીની અનુમોદન પ્રક્રિયા પુરી ન કરી હોય.

ન્યાયમૂર્તિ સંજય કુમાર અને ન્યાયમૂર્તિ કે.વી. વિશ્વનાથનની ખંડપીઠે પહેલાના ‘રાજની તંડન વર્સેસ દુલાલ રંજન ઘોષ દસ્તિદાર’ (2009) 14 SCC 782 ચુકાદા સાથે અસંમતિ વ્યક્ત કરી છે. રાજની તંડન મામલામાં નક્કી કરાયું હતું કે પાવર ઓફ અટોર્ની ધારક “એજેક્યુટન્ટ” બને છે અને તેને રજિસ્ટ્રેશન માટે અલગથી અનુમોદન કરવાની જરૂર રહેતી નથી.

પરંતુ વર્તમાન પીઠે નોંધ્યું કે રજિસ્ટ્રેશન એક્ટના સેક્શન 33 અનુસાર, પાવર ઓફ અટોર્ની અમલ માટે યોગ્ય હોવી જરૂરી છે અને સેક્શન 34(3)(a) મુજબ રજિસ્ટ્રારને દસ્તાવેજ સુપુર્દ કરતા વ્યક્તિની ઓળખ અને અધિકાર અંગે તપાસ કરવી ફરજિયાત છે.

પીઠે સ્પષ્ટ રીતે જણાવ્યું:

“પાવર ઓફ અટોર્ની ધારક વેચાણ દસ્તાવેજ પર પોતાના નામે નહીં પરંતુ તેમના મુલ્યવાદીના નામે સહી કરે છે, તેથી તે પોતે ‘એજેક્યુટન્ટ’ બની શકતો નથી. તે માત્ર એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.”

પીઠે રાજની તંડન કેસમાં અપનાવેલી વ્યાખ્યાને ખોટી ગણાવી હતી અને ચેતવણી આપી હતી કે આવા અભિગમથી મિલ્કતના ટ્રાન્ઝેક્શન્સમાં દુરુપયોગની શક્યતા વધે છે અને જાહેરનામાઓની વિશ્વસનીયતા પર અસર થાય છે.

આ મામલામાં, પાવર ઓફ અટોર્ની ધારક જી. રાજેન્દ્રકુમારે રણવીર સિંહ અને જ્ઞાનુ બાઈના નામે ત્રણ વેચાણ દસ્તાવેજો રજિસ્ટ્રાર સમક્ષ રજૂ કર્યા હતા, પરંતુ બંનેએ આવા કોઈ અધિકાર આપ્યા હોવાનું ઇનકાર કર્યો હતો. આથી રજિસ્ટ્રારની ફરજ હતી કે તે પાવર ઓફ અટોર્ની આધારિત અધિકારની પુષ્ટિ કરે.

પીઠે અંતે જણાવ્યું કે:

“માત્ર દસ્તાવેજ પર સાઇન કરવાથી પાવર ઓફ અટોર્ની ધારક એજન્ટમાંથી ‘એજેક્યુટન્ટ’ બની જતો નથી. તેથી તેને નિયમિત રીતે સેક્શન 32(c), 33, 34 અને 35 હેઠળની પ્રક્રિયા અનુસરી જવી પડે.”

મહત્વપૂર્ણ રીતે, પીઠે પોતાની વાત પર કોઈ અંતિમ નિર્ણય આપ્યો નથી, પરંતુ પિતૃ પીઠ સાથે મતભેદ હોવાને કારણે આ મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટે મુખ્‍ય ન્યાયાધીશ પાસે મોકલ્યો છે, જેથી યોગ્ય લાર્જર બેંચ સમક્ષ અરજી રજૂ થાય.

મામલાનું નામ:
G. કલાવતી બાઈ (મૃત), વારસદારો સામે G. શશિકલા (મૃત), વારસદારો અને અન્ય.

ટૂંકમાં

• પાવર ઓફ અટોર્ની ધારક “એજેક્યુટન્ટ” બની શકે છે કે નહીં – મુદ્દો લાર્જર બેંચ પાસે.

• રાજની તંડન (2009) કેસની વ્યાખ્યા સાથે સુપ્રીમ પીઠે અસંમતિ દર્શાવી.

• રજિસ્ટ્રારની ફરજ – પાવર ઓફ અટોર્નીની યોગ્યતા અને અધિકારની તપાસ ફરજિયાત.

• સેલ ડીડ પર સાઇન કરનારો એજન્ટ પોતે એજેક્યુટન્ટ ગણાતો નથી – આકરા શબ્દોમાં પીઠનો દ્રષ્ટિકોણ.

આ મુદ્દો હવે લાર્જર બેંચ સમક્ષ થશે જ્યાં Registration Actની ધારાઓ 32, 33, 34 અને 35 અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાશે

ચુકાદો વાંચવા/ડાઉનલોડ કરવા માટે અહીં ક્લિક કરો.