હવે કાયદાકીય માર્ગદર્શન પણ મળશે વોટ્સએપમાં — તે પણ સંપૂર્ણ મફત!

નવા વર્ષની શરૂઆત સાથે ભારતના ન્યાયતંત્રએ ડિજિટલ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. જાન્યુઆરી ૧, ૨૦૨૬થી ભારત સરકારના કાયદો અને ન્યાય મંત્રાલયે વોટ્સએપ પર ‘ન્યાય સેતુ’ નામની નવી લીગલ સર્વિસ શરૂ કરી છે. આ સેવા દ્વારા દેશના નાગરિકો હવે વોટ્સએપ પર જ વિવિધ પ્રકારના કાયદાકીય પ્રશ્નો માટે પ્રાથમિક માર્ગદર્શન મેળવી શકશે.

આ નવી સુવિધા અંતર્ગત નાગરિકોને સિવિલ લો, કોર્પોરેટ લો, ક્રિમિનલ ડિફેન્સ, ફેમિલી ડિસ્પ્યુટ, મિલકત સંબંધિત પ્રશ્નો સહિત અનેક કાયદાકીય બાબતોમાં નિષ્ણાત માર્ગદર્શન આપવામાં આવશે. ખાસ વાત એ છે કે આ સેવા સંપૂર્ણપણે મફત છે અને વોટ્સએપ ચેટબોટના માધ્યમથી કાર્ય કરે છે.

હાલમાં જેમ બેંકો અને અન્ય સરકારી-ખાનગી સંસ્થાઓ વોટ્સએપ ચેટબોટ દ્વારા ગ્રાહકો સાથે સંપર્કમાં રહે છે, તેવી જ રીતે કાયદો અને ન્યાય મંત્રાલયે નાગરિકોને કાયદાકીય માહિતી સરળતાથી ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે આ વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકી છે. આ સર્વિસનો લાભ લેવા માટે નાગરિકોએ પોતાના મોબાઇલમાં 7217711814 નંબર સેવ કરીને વોટ્સએપ પર ચેટ શરૂ કરવી પડશે. હાલમાં આ ચેટબોટ ઇંગ્લિશ અને હિન્દી ભાષામાં ઉપલબ્ધ છે.

સેવાનો ઉપયોગ કરતી વખતે નાગરિકોને પોતાનો મોબાઇલ નંબર વેરિફાય કરવો પડશે. ત્યારબાદ એઆઇ આધારિત આ ચેટબોટને કાયદાકીય ગૂંચવણો અંગે પ્રશ્નો પુછી શકાય છે. આ ચેટબોટ વપરાશકર્તાના પ્રશ્નોને સમજીને શક્ય તેટલી સરળ અને સ્પષ્ટ ભાષામાં જવાબ આપવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ દંપત્તિ છૂટાછેડા લેવાની વિચારણા કરી રહ્યું હોય, તો પતિ અથવા પત્ની આ ચેટબોટ મારફતે છૂટાછેડાની કાયદાકીય પ્રક્રિયા, ભરણપોષણના અધિકારો, તેમજ બાળકો હોય તો તેની કસ્ટડી કોને મળી શકે તે અંગે પ્રાથમિક માહિતી મેળવી શકે છે. જોકે, અંતે કેસ અદાલતમાં લઈ જવા માટે અને કાયદાકીય કાર્યવાહી માટે અનુભવી વકીલની મદદ જરૂરી રહેશે. ‘ન્યાય સેતુ’ ચેટબોટ માત્ર માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે, અંતિમ કાયદાકીય સલાહ નહીં.

ડિજિટલ યુગમાં ન્યાયતંત્રને નાગરિકોની નજીક લાવતી આ પહેલ સામાન્ય લોકોને કાયદાકીય જાણકારી સુધી સરળ પહોંચ આપશે અને કાયદા અંગેની અણજાણપણથી થતી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવામાં મદદરૂપ બનશે.